Uzelac: Inovacionet e rritin ekonominë, një patentë mund të sjellë para sa një buxhet
ekonomi
Uzelac: Inovacionet e rritin ekonominë, një patentë mund të sjellë para sa një buxhet

Uzelac: Inovacionet e rritin ekonominë, një patentë mund të sjellë para sa një buxhet

Shkup, 26 tetor - Në Maqedoni, edhe institucionet dhe biznesi duhet të kushtojnë më shumë kujdes për inovacionet. Kreativiteti dhe inovacionet janë ato të cilat e rritin ekonominë, ndërsa një patentë e mirë mund të sigurojë mjete sa një buxhet vjetor i Republikës së Maqedonisë.

Këtë e thekson kryetari i Asociacionit Kombëtar të shpikësve në Maqedoni në intervistë për MIA-n, i cili thekson se këtë vit, përmes asociacionit, inovatorët e Maqedonisë patën sukses që shpikjet e tyre t’i shfaqin në gjashtë manifestime të panairit, ku fituan medalje të arta.

“Në Maqedoni kemi një krizë të vogël në lidhje me inovacionet. Kjo është theksuar disa herë. Në vitin 2006 kishim rreth 340 inovacione, aplikime për patentë të brendshëm nga inovator tanë vendor, që ky numër të bie në 29 në vitin 2016. Kjo është një rënie drastike dhe në momentin kur vërejtëm se inovacionet në Maqedoni bien, se erdhën gati se në fund, Asociacioni Kombëtar u aktivizuar maksimalisht, filluam me formimin e shoqatave, formuam asociacione dhe dalëngadalë ky trend filloi të rritet”, thotë Uzelac dhe shton se te ne ende dominojnë  ngjarjet politike se sa ajo që duhet të nxitet e kjo është kreativiteti, inovacionet, sepse pa inovacione nuk ka as shkencë e as ekonomi.

Ai vlerëson se disi institucionet tona në lidhje me financimin e inovacioneve janë të turpshme dhe nuk nënshtrohen në diçka të tillë. Ende, thotë, inovacionet në njëfarë mënyre janë fiktive, diçka që për to nuk janë interesante, por shton edhe se ekonomia jonë në përgjithësi ka rënë në degë të ulëta, kemi firma të vogla dhe të mesme që thjeshtë nuk mund t’i absorbojnë të gjitha inovacionet të cilat i kemi.

Në intervistë tregon për rëndësinë e mbrojtjes së patentës, e cila mundëson që në një territor ajo patentë  të ketë të drejtë monopoli,  gjegjësisht nuk guxon që askush ta prodhon përveç atij që e ka mbrojtur.

Për momentin, informon se në Maqedoni ka njëzet shpikës aktiv, ndërsa Asociacioni Kombëtar ka më shumë se 100 anëtarë.

© ZHURNAL 26.10.2018, 10:30 | D.J. | 51 I LEXUAR
"Kopjimi i kësaj përmbajtjeje ose një pjese të saj pa ndonjë marrëveshje të arritur me redaksinë e ZHURNAL.mk, do të thotë se pranoni kushtet për kopjim, të cilat janë publikuar KËTU."

 

Ribalanci i Buxhetit, mbështetje e konsiderueshme për komunat

Shkup, 29 tetor - Në Komisionin amë parlamentar për financim dhe buxhet filloi debati për ribalancin e propozuar të Buxhetit për vitin 2018 me të cilin realizohet korrigjimi minimal i anës së tij të të hyrave dhe shpenzimeve dhe sigurohet mbështetje shtesë për komunat, Fondit të SPIM, Fondit për Sigurim Shëndetësor. Deficiti mbetet i pandryshuar, ndërsa shkalla e rritjes është revidur në 2,8 për qind. 

Ribalancin e propozuar e arsyetoi ministri i Financave Dragan Tevdovski i cili tha se ndryshimet janë përgatitur duke e ndjekur situatën politike në vend sipas lëvizjeve të ekonomisë së Maqedonisë, si dhe realizimi i të hyrave dhe shpenzimeve.

“Me Ribalancin e Buxhetit të RM-së për vitin 2018 bëhet korrigjimi minimal i anës së shpenzimeve të buxhetit dhe riaftësimi i pjesëve të veçanta nga konsumi buxhetor deri në fund të vitit. Me atë rast, qëllimet e parashtruara të politikës fiskale për vitin 2018 edhe më tutje mbeten të pandryshuara, përkatësisht në tërësi dizajnohet në funksion të arritjes së qëllimeve dhe prioriteteve kyçe të shoqërisë: shkallë më të larta të rritjes së ekonomisë, rritje e punësimeve, ngritje e standardit jetësor të popullatës, arritje e nivelit më të lartë të drejtësisë sociale dhe intensifikim i proceseve integruese për në BE dhe në NATO”, tha Tevdovski.

Ai potencon se realizimi i të ardhurave buxhetore është e shkëlqyer në krahasim me vitin e kaluar dhe se kjo qon në atë se me siguri mund të thuhet se ajo që është propozim në këtë rebalans do të realizohet.

Ana e të ardhurave, potencon ministri, është plotësisht e sigurt. Sipas tij, me rëndësi është të ceket se Qeveria me këtë ribalanc siguroi rreth 50 milionë euro për mbështetje financiare për komunat në mënyrë që të servisohen një pjesë e konsiderueshme e obligimeve të tyre të pashlyera si dhe të një pjese të obligimeve të pashlyera të njësive të shfrytëzuesve, themeluar prej tyre.

“Si prioritet është problem që është i hidhur në shumë komuna, që kanë xhirollogari të bllokuara, kanë detyrime të parealizuara. Gjithashtu, në një pjesë të madhe të shkollave kanë probleme se si ta paguajnë rrymën, t’i paguajnë detyrimet që të mund të funksionojnë dhe për këtë kemi zgjidhje me të cilën nuk do ta bëjmë huazues shtetin, nuk do të marrim kredi shtesë, po me hapësirën e realizuar fiskale do të krijojmë zgjidhje me çka do t’iu ndihmojmë, por paralelisht vendosim mekanizma për planifikim të të ardhurave vetanake të buxhetit themelor të NJVL, tha ministri. Duke potencuar se ky është detyrim që duhet kryer dhe se duhet ta zgjidhin problemin që ishte prezent.

“Tani jemi plotësisht transparent dhe përmes suftuerit të veçantë filluam që t’i publikojmë detyrimet dhe do të vazhdojmë që këtë ta bëjmë edhe në të ardhmen që opinioni të ketë pasqyrë se a realizohen dhe si menaxhohen dytyrimet.

“Planifikimi joreal i buxheteve të NJVL-së, përkatësisht planifikimit tejet optimsit të të ardhurave, është një ndër shkaqet për të cilat NVL krijuan obligime të pashlyera në vitet e kaluara” , theksoi Tevdovski.

Me ribalancin, Qeveria e rishqyrtoi shkallën e rritjes prej 3,2 në 2,8 për qind. Të ardhurat e përgjithshme planifikohen në nivel prej 192,5 miliardë denarë, përderisa shpenzimet përgjithshme në 210 miliardë denarë. Deficiti mbetet i pandryshuar dhe është 2,7 për qind nga BPV.

Në debat deputetët e VMRO-DPMNE-së e vlerësuan ribalancin si joreal dhe se rritja ekonomike është e parealizueshme.

Sipas deputetit të VMRO-DPMNE-së, Dragan Cuklev vendimi për mbështetje të komunave i vendos në pozitë jo të barabartë komunat. Edhe bashkëpartiakja e tij Liljana Kuzmanovska vlerësoi se nuk është e mirë zgjidhja për mbështetje të komunave.

“Vetëm me transferimin e mjeteve zvogëlohet përgjegjësia e tyre. Nuk është e mirë mënyra e transmetimit të mjeteve pagesore të komunave në atë mënyrë si e bëni ju. Shkurtohet te komunat për përmirësimin e shërbimeve komunale, ndërsa vetëm u jepen para për mbulimin e detyrimeve”, tha Kuzmanovska.

Ajo vuri re se rritja ekonomike është më e ulët në rajon, se është përjetuar kolaps në ekonomi, se është rritur borxhi dhe se nuk mundet me manipulim të numrave të tregohet se ka rritje ekonomike.

“Buxheti nuk është vetëm ana e të hyrave. Ju jeni ministri që i krijoni politikat e ekonomisë që të mundet Maqedonia si vend udhëheqës në rajon të vazhdojë në këtë aspekt”, tha Kuzmanovska dhe shtoi se në Maqedoni nuk kemi rritje ekonomike.

“Bëtë cunami në ekonomi. E stopuat rritjen ekonomike. Nuk kemi asnjë projekt. E zvogëluat rritjen në ndërtimtari investimet kapitale dhe projektet kyçe i stopuat, i zvogëluat mjetet në gjyqësor. Aty ku duhet ty nxisni ekonominë aty e bëni bllokimin”, tha Kuzmanovska.

Debati duhet të vazhdojë pas pauzës njëorëshe të cilën e kërkoi deputeti i LSDM-së Jovan Mitrovski.

© ZHURNAL 29.10.2018, 17:00 | D.J.
"Kopjimi i kësaj përmbajtjeje ose një pjese të saj pa ndonjë marrëveshje të arritur me redaksinë e ZHURNAL.mk, do të thotë se pranoni kushtet për kopjim, të cilat janë publikuar KËTU."